Driekleurig Viooltje - Vaar je eigen koers

Een eigenzinnig dametje

Aan de rand van de rivier staat een klein vrouwtje, niet meer dan drie turven hoog. Het is een keurig dametje. Ze heeft haar zondagse jurk aan, een kapje over haar haren die netjes in een knot zitten, en een mandje aan haar arm.

Ze kijkt naar links en ik volg haar blik. In de verte ligt een brug over de rivier, waar andere deftige dames en heren over wandelen, keurig op weg naar de zondagsdienst. Het vrouwtje kijkt weer naar het stromende water en neemt een besluit. Ze trekt haar schoenen en kousen uit, knoopt haar rok tot op haar middel en steekt haar blote tenen in de rivier.

Met een brede glimlach stapt ze het water in. Ze huppelt over de glinsterende stenen naar de overkant. Eenmaal daar aangekomen heeft ze rode koontjes op haar wangen en zijn er wat wilde haren uit haar knot ontsnapt. Ze gaat zitten om haar kousen en schoenen aan te trekken, wiebelt eens met haar blote tenen en bedenkt zich.

Vol daadkracht stapt ze verder op blote voeten, terwijl ze de afkeurende blikken van haar medereizigers schaamteloos negeert. Eenmaal bij het kerkje aangekomen gaat ze lekker in het zonnetje zitten om haar kousen en schoenen aan te trekken. Ze stopt de verdwaalde haren in haar knot en poetst met een deftig gebaar wat spatjes modder weg.

Vlak voordat ze naar binnen loopt, kijkt ze me aan, geeft ze me een dikke knipoog en zegt: ‘Trek je nooit iets aan van wat een ander vindt van jouw keuzes, volg altijd je hart en doe waar jij gelukkig van wordt. Dat is niet altijd makkelijk, maar drink dan een kopje van mijn thee, dan help ik je om je eigen koers te varen.’

Het was een van mijn eerste prachtige ontmoetingen met Driekleurig Viooltje en het is een kruid dat ik jaren geleden stevig in mijn hart heb gesloten.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Klein van stuk, maar taai

Driekleurig Viooltje, Viola tricolor, is geen plant die zich keurig laat wegstoppen in borders of netjes afgebakende perkjes. Ze verschijnt waar ze ruimte ziet; tussen stoeptegels, langs zandpaden, in grind, op schrale bermen en in vergeten hoekjes waar andere planten hun neus voor ophalen. Ze trekt zich niets aan van regeltjes over waar ze hoort te groeien.

Ze is klein van stuk, zelden hoger dan vijftien centimeter, maar bezit een enorme levenskracht. Haar tere bloemetjes lijken haast met de hand beschilderd in tinten paars, geel en wit, met fijne donkere lijntjes die als kleine wegwijzers naar het hart van de bloem lopen. Die drie kleuren gaven haar niet alleen haar naam, maar maakten haar eeuwenlang geliefd in volksverhalen en symboliek.

Ondanks haar schattige uiterlijk is het Driekleurig Viooltje verrassend taai. Ze gedijt op arme, schrale grond waar grotere planten het afleggen. Ze bewijst dat je geen grote, opvallende verschijning hoeft te zijn om je plek in te nemen.

Gebruikte delen

Voor geneeskrachtig gebruik oogsten we het volledige bovengrondse, bloeiende kruid: stengels, bladeren en bloemen samen. Na het drogen gebruiken we haar hoofdzakelijk als thee. Daarbij is het belangrijk dat je echt werkt met het wilde Driekleurig Viooltje, en niet met de grote, gekweekte tuinviolen of sierpensen uit het tuincentrum. Die zijn geselecteerd op uiterlijk en kleur, maar missen het karakter en de geneeskracht van het oorspronkelijke plantje.

Geneeskracht van Driekleurig Viooltje

Driekleurig Viooltje heeft een ijzersterke reputatie bij huidklachten. Vooral bij een onrustige, gevoelige of geïrriteerde huid is ze al eeuwenlang een geliefde plant. Denk aan eczeem, hardnekkige jeuk, schilfering of een huid die door stress steeds weer uit balans raakt. Ze werkt diep reinigend en ondersteunt het lichaam om opgehoopte afvalstoffen via de huid naar buiten te werken.

Die doeltreffendheid dankt ze aan haar specifieke inhoudsstoffen: slijmstoffen, flavonoïden en saponinen. De slijmstoffen leggen een verzachtend en kalmerend laagje over het geïrriteerde weefsel, terwijl de saponinen de reinigende processen van het lichaam aanjagen. Samen met haar milde, ontstekingsremmende eigenschappen brengt ze een rode, jeukende of vurige huid snel weer tot rust.

Maar ze beperkt haar kracht niet tot de buitenkant; ook op de luchtwegen laat ze haar karakter zien. Traditioneel zetten we haar in bij vastzittende hoest en milde luchtwegklachten, vooral wanneer irritatie en slijm samenkomen. Het Driekleurig Viooltje is geen agressieve breker die de boel met geweld openrukt, maar een vriendelijk dametje dat rustig wat ruimte maakt, zodat alles weer vrij kan stromen.

Blijf trouw aan jezelf

Die eigenzinnige aard van het Driekleurig Viooltje zie je niet alleen terug tussen de stoeptegels, maar ook in de verhalen die al eeuwen over haar verteld worden.

In de middeleeuwen werd ze verbonden aan nederigheid, trouw aan jezelf en het volgen van het hart, zelfs wanneer de buitenwereld daar iets van vond. Terwijl veel opvallende bloemen symbool staan voor trots, rijkdom of verleiding, wordt Driekleurig Viooltje gezien als een plantje van mensen die hun eigen pad durfden te volgen zonder daar luidruchtig aandacht voor te vragen.

Dat zie je ook terug in oude liefdesgebruiken. In sommige streken droegen jonge vrouwen een gedroogd viooltje dicht bij hun hart. Niet als symbool voor het grote, dramatische liefdesvuur van de Roos, maar als een stille, eigenwijze herinnering om trouw te blijven aan hun eigen gevoel, ongeacht de verwachtingen van de omgeving.

Driekleurig Viooltje weigert simpelweg om haar eigenwaarde te laten bepalen door de buitenwereld. Ze schreeuwt niet om aandacht en heeft geen ambitie om de koningin van de border te worden. Ze groeit gewoon waar ze gelukkig wordt, knoopt haar rokken op als ze zin heeft om door de rivier te banjeren en laat de rest lekker kijken.

Vaar je eigen koers

Lieve lezer, wanneer je deze zomer een klein Driekleurig Viooltje tussen de stoeptegels of langs een stoffig zandpad ziet staan, loop er dan niet achteloos aan voorbij. Blijf eens even staan en kijk recht in haar handbeschilderde gezichtje.

Vergeet de gebaande paden, leg de verwachtingen van anderen naast je neer en voel haar koppige levenskracht. Want dit kleine, weerspannige dametje herinnert je aan je allerbelangrijkste recht: je hoeft niet altijd netjes via de brug te lopen, als je ook lekker op je eigen blote voeten door de rivier kunt waden.

Stroop je mouwen op, trek je kousen uit en vaar schaamteloos je eigen koers!

Warme groet,
Astrid 🌿

P.S. Wil je je graag onderdompelen in verbinding met de natuur, haar wijsheid leren horen en alles weten over haar (genees)kracht? Dan ben je van harte welkom bij de Jaaropleiding Kruidenvrouw. Je leest hier alles over de opleiding. 

Lees hier het volgende verhaal

Lees hier het vorige verhaal