Spar - boom van Bescherming
Sneeuwpret
Het is toch niet te filmen!
Emigreer je naar Zweden, onder andere vanwege het prachtige winterweer, gaat het de eerste de beste winter dat je weg bent sneeuwen in Nederland. En niet zomaar een beetje, nee, genoeg om het halve land plat te leggen, haha.
Mocht je zelf overlast ervaren dan is dat heel vervelend natuurlijk, maar hier in Zweden moeten we wel een beetje lachen om de chaos in Nederland. Afgelopen week kregen we hier ook eindelijk sneeuw; die was erg laat deze winter. In een week tijd hebben we een centimeter of 50 gehad, maar het leven hapert hier geen seconde. Je rijdt wat rustiger op de weg, maar verder is het business as usual en vooral veel sneeuwpret!
(tekst gaat verder onder de afbeelding)
Boom van bescherming
Nou ja … geen overlast. Ik was van de week sneeuw aan het schuiven toen een grote Spar in de tuin besloot om de volledige laag sneeuw van één van zijn takken in mijn nek te dumpen.
Ik hoorde hem nog net niet grinniken, de boef!
De Spar is toch echt wel één van mijn favoriete bomen in het winterlandschap. Groot en majestueus torent hij met zijn kaarsrechte stam overal bovenuit. Zijn prachtige donkergroene takken bedekt met een dikke laag sneeuw, alsof hij zich in een dekentje gehuld heeft.
Onder bij zijn stam ontstaat dan een knus, droog holletje dat al sinds mensenheugenis een schuilplaats biedt voor reizigers, herders en verdwaalde buitenlui. Leg een paar dikke sparrentakken op de bodem en je bent van alle kanten beschermd tegen de elementen.
Die bescherming vind je terug in zijn hele wezen. Waar de Den nogal afstandelijk kan zijn en je juist kan helpen om helderheid en inzicht te krijgen, beschermt de Spar je tegen kou, onrust en invloeden van buitenaf.
Geneeskracht van de Spar
Sparrenaalden (van de Fijnspar - Picea abies) stimuleren de doorbloeding en werken verwarmend. Perfect bij reumatische klachten, spierpijn (na al dat sneeuwschuiven ;) ) en winterkou. Ze werken slijmoplossend en kunnen worden ingezet bij verkoudheid, hoest en vastzittend slijm. En ze werken versterkend bij wintermoeheid, of vermoeidheid na ziekte.
Traditioneel werd er thee van gezet, een stoombad of een gewoon bad. De sparrennaalden werkten niet alleen heerlijk verwarmend in een bad, maar ook antiseptisch. Daarmee was het perfect om het soort jeuk te verlichten dat ontstond wanneer je maar één keer per week in bad ging (meestal op een zaterdag).
De Spar beschermde je niet alleen tegen ongewenste jeuk en lichaamsgeuren, het hield ook je mond schoon en gezond. Al zeker sinds het neolithische tijdperk kauwde men in Noord-Amerika en Scandinavische landen op stukjes sparrenhars.
Sparrenhars is niet alleen antibacterieel, maar het helpt ook om etensresten te verwijderen, remt tandplak, verfrist de mond, verzacht lichte keelpijn en draagt bij aan gezond tandvlees. (En dan lopen wij moeilijk met een diy tandpasta van kokosolie, bakingsoda, etherische oliën en nog 23 andere ingrediënten).
Een zalf van Sparrenhars
Sparrenhars was ook het belangrijkste ingrediënt voor een antiseptische en beschermende zalf. Niet zo gek als je erover nadenkt, want dit is precies de functie die de hars heeft voor de boom zelf. Op het moment dat een Spar beschadigd raakt, beschermt hij zichzelf door de wond zo snel mogelijk af te dichten met hars.
Een zalf van Sparrenhars vermengd met een dierlijk vet hoorde dan ook in elk huishouden thuis om wonden te ontsmetten, te beschermen tegen vuil en bij te dragen aan een snelle genezing. Perfect bij al die huis-, tuin- en keukenkwaaltjes zoals snij- en schaafwonden, kloven, schrale of geïrriteerde huid, lichte ontstekingen en jeuk!
Hars oogsten
De zalf is niet moeilijk om te maken, maar eerst heb je sparrenhars nodig. Nu is de perfecte tijd om te oogsten, omdat de hars nu koud en hard is.
Zoek naar oude snoeiwonden, afgebroken takken, vorstscheuren, of plekken waar bast beschadigd is. Daar kun je amberkleurige druppels vinden, soms al hard en brokkelig, soms nog taai en kleverig.
Zoek een plek waar de hars ruim aanwezig is, maar ook schoon en gezond. Goede hars ruikt fris, harsachtig en is helder tot amber van kleur, niet zwart of beschimmeld. Wip de hars voorzichtig los met een klein mesje en neem alleen die hars die makkelijk loslaat. Laat altijd een deel zitten en laat de wond intact! Je hoeft de hars nog niet schoon te maken; dat doe je tijdens het maken van je zalf.
Recept Sparrenharszalf
Dit is geen zalf op basis van een maceraat of extractie, maar een oplossing. We lossen de hars letterlijk op in vet om er zalf van te maken. Je kunt hiervoor olie en bijenwas gebruiken, kokosolie of een dierlijk vet zoals reuzel of tallow (rundvet).
Ingrediënten
- 1 deel Sparrenhars (Fijnspari - Picea abies)
- 2 delen olie (bijvoorbeeld olijfolie, zonnebloemolie, amandelolie)
- Eventueel bijenwas om de zalf wat dikker te maken
Werkwijze
- Maak de hars fijn, dat werkt het beste als hij ijskoud is.
- Verwarm de hars au bain-marie samen met de olie tot de hars gesmolten is.
- Zeef het mengsel door een kaasdoek om vuil te verwijderen.
- Voeg eventueel wat bijenwas toe voor stevigheid.
- Giet in potjes.
- De zalf is minimaal 1 jaar houdbaar
En zo simpel kan het dus zijn om een superkrachtige zalf te maken! Je hebt echt niet altijd een waslijst aan exotische en dure ingrediënten nodig om effectieve kruidenmiddelen te maken. Benut net als de kruidenvrouwen van oudsher dat wat in je omgeving groeit en je komt een heel eind!
Laat onrust van je afglijden
Lieve lezer, de Spar is een prachtige, veelzijdige boom en ik heb nog niet eens de helft van al zijn toepassingen genoemd. Dat past niet meer in dit artikel, dus ik zal later nog eens over hem schrijven.
Maar of je nu een zalf gaat maken of niet, zoek hem eens op in het bos. Kruip dan onder zijn beschermende takken en kijk omhoog. Het is dan net of je in een kathedraal staat waar alle onrust, narigheid en ‘kou’ van buitenaf van je af kan glijden; het voelt werkelijk magnifiek!
Warme groet,
Astrid 🌿
